From: tkh

Subject: Konifelenisi SUTT 2003

Date: Thu, 19 Jun 2003 19:03:58 +0000

'Oku 'ikai ke loko lava 'o lau lelei 'a e ngaahi taalafili 'i he Tasilisili,

kae tuku ke toki fai ha tokanga ki ai, kae hoko atu 'a e niuniusi ko eni.



Ne lava 'a e Fakanofo Palesiteni 'aneuhu, pea na'e too folofola ai 'a e Tu'i

ki he mahu'inga ke tauhi 'a e mo'ui loo tolu. Pea ne monu'ia 'a e

Konifelenisi he fakahinohino ki he mo'ui. Pea mo e fiema'u ke

ngaue'aonga'aki 'a e ngaahi 'ilo mo e me'a ngaue fo'ou ke tokoni ki he

fakalakalaka 'o e too vesitapolo mo e huo 'o e ngaahi ngoue. Ne 'oange foki

'a e ngaahi huo fakaonopooni 'e 3 ki he Konifelenisi 'o fakahinohino 'a e

anga hono ngaue'aki, pea mo e fu'u Pasikala ke ako'i 'a e kau SUTT ki he

fakapotopoto'i 'o e silini he fakamole ki he 'utu lolo. Ne fokotu'u 'a e

me'a 'e 3, ka ne fe'unga pe pea toe 'a e Konifelenisi ia mo e 2 ko ee, pea

tuku 'a e 3 ia ke fai 'a e lau 'a e Malanga 'a e motu'a 'a Piu na'e pehe: ko

e 3, 'Au ia!!

Na'e tali 'a e too folofola 'e Baron Vaea, pea ko e fakamalo mo e hounga'ia

maheni ai pe. Ko e me'a malie 'a e polokalama ko ia ko e meimei kakato ai

pe 'a e Fale 'o e Tu'i, tukukehe pe 'a e Pilinisi Kalauni. KO e ma'u 'e he

SUTT 'a e poupou pehe mei fale lahi ko e fakakoloa pea 'aonga ke

faka'aonga'i. 'E fefe nai ka challenge 'e he Siasi 'a e fale 'o e Tu'i ke

'omi ha taha ke "faifekau"? Ko e faka'amunoa pe ... Na'e pehe 'e Vaea ki

he kau Nopele, ke 'oua te nau fiu he fai lelei, ka nau 'unu'unu mai pe ke

ofi, He ko e ofi mai pe 'o lalata, ko e kaka ia ki he tu'unga!



Ko Pilinisesi Latufuipeka 'oku fakafofonga mei Siniva, 'oku te'eki ke too ia

ha fakataha. Malo ia ..



'Oku ou maheni au mo e hili 'a e Fakanofo 'o e Palesiteni, pea fai 'ene

Fuakava ke tauhi 'a e Siasi mo 'ene Konisitutone, etc. 'Oku 'i ai 'a e ki'i

liliu si'i heni 'o tuku 'aupito pe 'a e fuakava mo e tala'ofa ko ia.



Ne hoko mo e foaki 'o e lakanga Sekelitali kia P. Fonua. Pea mo e Kovinanite

pea sakalameniti ai pe 'a e meimei kotoa 'o e Konifelenisi. Ko e fu'u

katoanga fakalaumalie lahi ia pea fiema'u lahi ki he tataki 'o e fakataha

lahi ni.



Na'e hoko ai 'a e polokalama ia 'oku mata fiefia ki ai 'a e tokolahi, ko e

eat!



Ko e efiafi ni na'e fai ai 'a e ngahi lea 'e he kau folau mei muli. Ko e

ngahi hingoa na'e 'osi 'alu atu. Ka ko e fakamamafa kotoa pe 'a e ngaahi

lea ki he fiema'u ke toe feongoongoi mo ngaue fakataha 'a e ngaahi Siasi 'i

Tonga ni mo ia 'i muli. 'Oku mahino pe 'a e too kehekehe, ka 'oku taau 'a e

femahino'aki mo e 'unu ke ngaue fakataha.



Na'e fai 'a e lea 'a e palangi 'e 2, pea fakatonu lea ki ai 'a e Talekita

ako FakaKalisitani, pea hoko mai 'a e Lea--ko e Tonga mei Suisalani, pea lea

fakapalangi pe ia, kae 'ikai ke 'i ai ha taha ia ke ne fakaTonga mai. Na'e

'i ai 'a e Fiji na'e lea, ko e Sekeltali 'o e SPATS, pea fakaTonga ia 'e he

Faiako mei Sia'atoutai, Pea mo e palangi 'e taha mei he Potungaue ako, pea

fakaTonga ia 'e K. Paongo. Ko e me'a na'e malie, he na'e mahino ange 'a e

lea ia 'a e tama na'e 'ikai ke toe fakaTonga'i!



Na'e malie 'a e ngaahi Hiva na'e hiva he ngaahi lea ni. Ne hiva ai 'a

Dominion, mo e Hiva mei Sene, pea pehe ki Vaini, Vaotu'u (ko e hiva ia na'e

Ifi Kele'a). Hiva ai mo e "kau 'angelo" Hu'atolitoli pea na'e malie mo e

fakalaumalie 'a e ngaahi hiva kotoa. Fakafiefia foki ko e sio ki he kakai

'oku te mata 'ilo'i ne nau lava mai mei muli.



Neu fe'iloaki mo Lineti mo Kitione, pea 'oku na sai pe. Neu fakahoko ange pe

'a "'etau kau."



'Oku kamata he poo ni 'a e ngaahi Komiti Fakaikiiki. Ko e fakataha ia

(ngaahi Komiti) 'oku vahe kotoa ki ai 'a e kau fakafofonga, pea toki alea'i

ai pe 'e he Komiti 'a e fokotu'u kuo vahe ke nau alea'i. 'E toki 'ave 'a e

ngaahi fakamatala ko ia ki he Konifelenisi Kakato 'o afangatuku mei ai 'a e

ngaahi tu'utu'uni 'a e Konifelenisi ki he ta'u ni.



Ko e talitali he efiafi ni ko Fua'amotu. Ka ko e 'uhi 'oku ma'u ai 'a e

Taifoti, na'e totongi pe 'e Fua'amotu ia 'a e falekai ke ngaahi kotoa 'a e

talitali 'o e Konifelenisi. Ne mau takai atu ai, ka ne mahino 'oku 'ikai ke

lahi 'a e ivi ia 'o ha falekai ke ne tali 'a e Konifelenisi kakato. Ka ko e

me'a 'oku hounga 'a e tali 'a Fua'amotu koe'uhi--ko e loto pe 'a Fua'amotu

ke nau kau he lau--mo lau he kau.



'Oku ki'i 'uho'uha mai 'a Tonga nihe pooni, pea ko e talanoa malie ia ki he

fonua he kuo fuoloa 'a e la'ala'aa mo e maha 'a e ngaahi Sima. Pea ko e

fa'ahinga ne toki 'osi 'a e ngaohi honau sima vai, ko e tali eni ia 'o e

ngaahi Lotu ko ia.



Tau toki hoko atu ai he kuo taimi 'a e tuli ki he Fakataha 'o e Pooni. 'Oku

ou feinga mai pe ki 'api ni ke fai atu ai 'a e talanoa ki he Konifelenisi.

'Ofa lahi atu, pea malo 'a e fa'a tohi mai mo e fakahounga mai 'a e ki'i fie

'aonga atu ko eni mei Tonga ni. tkh